Dekarbonizacja traci impet, a przemysł chce ożyć
Dekarbonizacja, kiedyś uważana za nieodłączny element przyszłości europejskiej polityki energetycznej, teraz zaczyna tracić swój impet. Rządowe decyzje, które w przeszłości wspierały przemysł w transmisji na energię czystą, teraz wydają się wstrzykiwać zasobniki. Wśród prawników i przedsiębiorców powstaje pytanie: czy Polska, a wraz z nią cała Europa, nie zmienia kierunku polityki wobec przemysłu? I co to znaczy dla firm, które już inwestowały w ochronę środowiska?
Na rynku prawnym rośnie zainteresowanie konkretnymi przepisami, które mogą wpłynąć na przyszłość biznesu. W szczególności warto zwrócić uwagę na ustawę o zmianie i uzupełnieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o finansowaniu działań w zakresie ochrony klimatu. W art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 2020 r. o finansowaniu działań w zakresie ochrony klimatu przewidziano, że środki pochodzące z funduszu emisji CO₂ mogą być wykorzystywane do finansowania działań mających na celu obniżenie emisji CO₂ w przemyśle.
Powszechne są jednak obawy, że w praktyce środki te nie trafiają do tych firm, które naprawdę potrzebują wsparcia. W wyrokach Sądu Najwyższego, m.in. z 2022 r., podkreślano, że przyznawanie środków z funduszu emisji CO₂ musi być uzasadnione i oparte na rzeczywistych potrzebach firmy, a nie tylko na ogólnych celach politycznych.
Dla przedsiębiorców znaczenie tego wyraźnie się odbija. Firma, która inwestowała w ochronę środowiska, może teraz zauważyć, że fundusze, które miały ją wspierać, nie trafiają do niej w odpowiednich ilościach. To może prowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorca, mimo że dba o środowisko, otrzymuje mniej wsparcia niż konkurencja, która nie dba o dekarbonizację.
W praktyce to oznacza, że przedsiębiorcy muszą zwiększyć swoją zaangażowanie w procesy komunikacji z organami nadzorowymi, w tym z Ministerstwem Środowiska i Ministerstwem Gospodarki. Warto też zwrócić uwagę na programy, które umożliwiają zwiększenie efektywności energetycznej i redukcję emisji. Warto również przewidzieć nowe przepisy, które mogą zmieniać się w następnych latach – zwłaszcza w świetle decyzji unijnych.
Wnioski są jasne: dekarbonizacja nie straciła znaczenia, ale jej implementacja w Polsce i Europie może być bardziej oparta na wspieraniu przemysłu niż na zmuszaniu go do zmian. Przedsiębiorcom warto wziąć udział w programach wspierających ekologiczne innowacje i być aktywnie zaangażowanym w dialog z organami administracji. To może zapewnić nie tylko lepsze warunki finansowania, ale i większą konkurencyjność na rynku.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.